गानोडर्मा च्याउ र औषधीय उपयोग

गानोडर्मा च्याउ र औषधीय उपयोग

रातोच्याउ सानो, गानोडर्मा, Ganoderma lucidium :

विभिन्न प्रकारका राता च्याउहरू हिमाल देखि तराईका वनमा सर्वत्र पाइन्छ। पृथ्वीमा प्रकृतिको बगैंचा भित्र अनगिन्ती राता च्याउहरू भरिपूर्ण छन् । तितो र टर्रो रूखमा लागेका राता च्याउ अत्यन्त उपयोगी हुन्छन् । सिद्धभूमि र स्वस्थ माटोमा उम्रेका ताजा राता च्याउले अमृत औषधीय कार्य गर्दछ । पारखीहरूले हजारौं स्वास्थ्यवर्द्धक च्याउ छनोट गरी खान्छन् र खुवाउँछन् । जङ्गली जीवन जिउनेहरूले च्याउका प्राकृतिक खेती भेट्टाउँछन् । जब उनीहरूलाई आवश्यक पर्छ, उम्रिदिएका हुन्छन् । भोका रोगीलाई भनेर उम्रेको च्याउ समयमै नटिपिएपछि धेरै च्याउहरू रिसाएर विष भर्छन् । सड्ने समयमा अनियन्त्रित अज्ञात राता च्याउहरूले मृत्युको बासमा पनि पाउँछन। पक्ष नाघेको, महिना पुगका, आकस्मिक ऋतु परिवर्तन भएका, आसपासमा जडीबटीले हेला गरेका रोगको कीटाणहरूका घर बनका इत्यादि दूषित च्याउ नखानुहोस् । हिमालय क्षेत्रमा योगी घमक्कडहरूले अनुसन्धान गरी विशषज्ञ वैज्ञानिकहरूले ल्याब परीक्षण गरेर गुणै-गुण देखा परेको अमृत प्रमाणित भनिएका च्याउहरूल ज्यान जान सक्छ । किनभने हेर्दा-देख्दा राम्रा रङका. खाँदा स्वाद छैदा र बास्ना उस्तै समान पनि विषावण हुन सक्छन् । यसर्थ सावधानीका साथ ध्यानीहरूले ताजा राता च्याउका सेवन गरी सयौँ रोगहरूबाट मुक्त हुनुपर्छ । ताजा पकाएर खाने, सुकाएर धूलो पारी प्रयोग बढाउनपर्छ । निर्दोषवर्गका औषधि चूर्णको साथमा मिसाएर खाँदा सबै रोगमा उपयोगी उपचार हुन्छ । शरीरमा कुनै दोष आउँदैन । स्वस्थ मनल शुद्धता प्रयोग गरिएको अमृत च्याउले विकार वस्तुलाई निष्कासन गर्छ, शरीरलाई सुदृढ र प्रतिरक्षक बनाउँछ, शरीरलाई प्राकतिक तवरले पुनः संरचना गर्न शक्ति प्रदान गर्छ, रातो रक्तसेलले अक्सिजनवाहका बढाउँछ, शरीरलाई चाहिने आवश्यक तत्त्वको आपूर्ति गर्दछ र भिटामिन, प्रोटिन, फाइबर, खनिज पदार्थ दिन्छ, शरीरको विद्युतीय शक्तिलाई सन्तुलनमा राख्छ, अनावश्यक बोसो र रगतको कोलेस्ट्रोल स्तरलाई घटाउँछ, दिमागलाई शान्ति, पुनर्योवन कायम र शक्ति बढाउने काम गर्छ, असामान्य मुटु, कलेजो र मृगौलालाई यसले फाइदा पुयाउँछ । यो च्याउ पकाएर खाँदा कडा नै हुन्छ अर्थात् बल गरी चपाउनैपर्छ । यो च्याउलाई धेरै वर्ष भण्डारण गरेर राख्दा बिग्रँदैन ।

रातोच्याउ गर्मीको, Root Fungus, Ganoderma species :

यो उष्ण क्षेत्र गरम हावापानीका जङ्गलमा पाइन्छ । सुकेको वृक्ष, पुरानो रूख, आक्रामक जलवायु परिवर्तनमा रातो च्याउ उम्रन्छ । यो केही कडा खालको भए पनि पकाएर वा धूलो बनाएर काच्चै खाँदा शक्ति दिन्छ, शरीरलाई पुष्ट पार्छ, रगतशोधन गरी वृद्धि गर्छ, मुटु र मृगौलालाई हित पुऱ्याउँछ, चर्मरोग र अर्बुदलाई फाइदा गर्छ ।

मात्रा : धूलो ५-७ ग्राम ५-७ पटक, ताजा : ३०-५० ग्राम, काँढापानी १/१ माना २ पटक ।

 

रातोच्याउ ठूलो, Root Fungus, Ganoderma applatum:

यो उष्ण तथा समशीतोष्ण जलवायुमा पाइन्छ । यो ३०-५० से.मि. अग्लो छत्री आकारको हुन्छ । यो सुरुमा सेतो र पछि रातो हुँदै सुकेर बस्छ । प्रायः यो पुराना र सुकेका रूखहरूको फेदतिर पाइन्छ । यो धेरै पछि सम्म सुरक्षित राख्न सकिन्छ र पकाएर खाँदा चपाउनु पर्छ अर्थात् कडा हुन्छ ।

औषधीय उपयोग : यसले पेटको घाउ, समस्त रक्तविकार, छालाका रोग, आन्तरिक गतिशील अङ्गहरूको सक्खापन र गाँठा-गिर्खा रहेको साथै संकुचन, विजातीय द्रव्य दोष, जीर्ण कष्टकर अवस्थाको असाध्य रोग, विषादि सेवन र रासायनिक औषधिहरूको कुप्रभाव इत्यादिमा अचुक उपचार गरी सन्चो बनाउँछ ।

मात्रा: ३-५ ग्राम लेदो धूलो, बफाएको २०-३० ग्राम, मिश्रण गरी पकाएको ३०-५० ग्राम ३-५ पटक।

श्रोत: आयुर्वेदिक-जडीबुटी विज्ञान 

Related Articles

धानबालीको फेद कुहिने रोग कसरी नियन्त्रण गर्ने?

धानबालीको फेद कुहिने रोग कसरी नियन्त्रण गर्ने ?  धानबालीमा लाग्ने रोगहरु मध्ये फेद कुहिने/बकाने एउटा प्रमुख रोग हो। जापानी भाषामा ‘बकाने’को अर्थ ‘मुर्ख बेर्ना’ हो।...

Zero Budget Natural Farming: Approach towards Sustainable Agriculture

Zero Budget Natural Farming: Approach towards Sustainable Agriculture Agriculture is one of the essential requirements to produce food. Assuming we take a gander at the...

बोधिचित्त: धार्मिक महत्व र खेती प्रविधि

बोधिचित्त: धार्मिक महत्व र खेती प्रविधि के हो बोधिचित्त ? नेपालको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको तिमाल क्षेत्रमा उत्पति भएको, झट्ट हेर्दा बयरकै एक प्रजाति भित्र पर्ने, स्थानीय वनस्पति...

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Latest Articles

धानबालीको फेद कुहिने रोग कसरी नियन्त्रण गर्ने?

धानबालीको फेद कुहिने रोग कसरी नियन्त्रण गर्ने ?  धानबालीमा लाग्ने रोगहरु मध्ये फेद कुहिने/बकाने एउटा प्रमुख रोग हो। जापानी भाषामा ‘बकाने’को अर्थ ‘मुर्ख बेर्ना’ हो।...

Zero Budget Natural Farming: Approach towards Sustainable Agriculture

Zero Budget Natural Farming: Approach towards Sustainable Agriculture Agriculture is one of the essential requirements to produce food. Assuming we take a gander at the...

बोधिचित्त: धार्मिक महत्व र खेती प्रविधि

बोधिचित्त: धार्मिक महत्व र खेती प्रविधि के हो बोधिचित्त ? नेपालको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको तिमाल क्षेत्रमा उत्पति भएको, झट्ट हेर्दा बयरकै एक प्रजाति भित्र पर्ने, स्थानीय वनस्पति...

खरायो पालन : एक लाभदायक व्यवसाय

खरायो पालन : एक लाभदायक व्यवसाय  १. परिचय: उत्पतिस्थल पश्चिम युरोप र अफ्रिका मानिएको खरायो (Oryctolagus Cuniculus), आफ्नो दिशा आफै खाने (Capraphagic anima) स्तनधारी प्राणी हो...

Forest Soil and Its Uses

Forest Soil and Its Uses Forest soils are the soils found in the Hilly and Mountain areas where sufficient rain forests are available. They are...
en English
X