Array

नीम र यसका फाइदाहरू

नीम र यसका फाइदाहरू

परिचय:

नीमको वृक्ष नेपाल र भारतमा सर्वत्र पाइन्छ, यसको पात, फूल, फल, डाँठ, बोक्रा, सबका सब अमृत  समान मानिएको छ । बताइएको छ, नीममा अमृतको तत्व कति मात्रामा छ भने अन्धोलाई ज्योति र निर्बललाई बलवान बनाउन सक्छ । त्यसले कुष्ठरोगीको रोग नाश गर्न सक्छ । यसको रेशा-रेशामा जीवनको अमृत छ ।  यसको रस तीतो हुन्छ । करेला समान, तर त्योभन्दा पनि धेरै, यो रस तीतोमा अमृत हो । एक यस्तो अमृत, जसले जीवनलाई नयाँ तत्त्व दिन्छ । नीमलाई सबैभन्दा ठूलो एन्टिसेप्टिक मानिएको छ । यो बरनोल, डिटोल र फिटकिरी भन्दा पनि गुणकारी र प्रभावशाली छ । यसले पिण जम्न दिँदैन । घाउ बढ्न र सड्नबाट रोक्छ सूक्ष्म कीटाणु नाश गर्छ शरीरमा विकार उत्पन्न हुन दिँदैन ।

रुघाखोकी:

चिसोको कारण टाउको भारी हुन्छ । नाक बन्द हुन्छ र शरीर दुख्न थाल्छ । यस्तो भएमा नीमको रूखको मोटो डण्डा काट्ने र सिलौटो सफा गरेर पाँच ग्राम मरिच र दस ग्राम नीमको पातलाई नीमको डण्डाले घोट्ने | घोटेपछि बराबरको गोली बनाउने र छायाँमा सुकाउने | तुलसीको चियासँगै बिहान, दिउँसो र राती दुई-दुई गोली लिने । एक दिन र रातमा रूघाबाट छुटकारा मिल्नेछ ।

टाइफाइड:

ज्वरोको रूप टाइफाइड पनि हो । तब नीमको फूल र बीउ जहाँ अग्नितत्त्व उत्पन्न हुन्छ, बीउमा मूत्राशय र उदरलाई शुद्ध गर्ने क्षमता हुन्छ । टाइफाइडमा नीमको बीउ पिसेर दुई-दुई घण्टापछि पिलाउनाले त्यो उत्रन्छ र शरीरमा ताजा रगत बन्छ र नयाँ शक्ति सञ्चार हुन्छ । मलेरिया बिग्रिएर टाइफाइड भएमा नीमको यो उपचार एकदम उपयोगी छ ।

टाउको आधा दुखेमा:

आधा टाउको दुखेमा सूर्योदयबाट सुरू भएर सूर्यास्तमा समाप्त भएमा १५ वटा निमको गहिरो हरियो पात, ५ वटा मरिच र ३० वटा चामल सब पिसेर, सूर्य उदाउनुभन्दा पहिला सुँघ्ने । आधा टाउको दुखेको निको हुनेछ।

गला दुखेमा :

गला दुखेको छ, पोलेको छ, कफ जमेको छ भने दुई चम्चा निमको पातको रस, एक गिलास तातो पानी, आधा चम्चा मह मिलाएर सधैं दुई पटक गरर्र गर्ने ।

मलेरिया:

  यो जाडो दिएर आउने ज्वरो हो । यो रोगले घेन्यो भने नीमको कोपिला पाँच ग्राम र श्वेता-भस्म तीस ग्राम एक साथ पिसेर आधा-आधा ग्रामको गोली बनाउने । ताजा पानीसँग दुई दुई घण्टापछि एक एक गोली रोगीलाई दिइरहने अथवा नीमको बोक्रा, अमलाको गुदी, त्रिफला, नेत्रबाला, किशमिश र | पटोलपत्र दस ग्रामको मात्रामा लिएर पाँच ग्राम मिश्रीसँग काढा बनाउने । दिनमा तीन पटक यो झोल पाँच ग्रामको मात्रामा मह मिलाएर पिलाउने या नीमको पचास ग्राम पात चार पाँच मरिच हालेर पिस्ने र सय ग्राम पानी मिलाएर छान्ने । यो पनि मलेरियाको राम्रो उपचार हो । प्रायः भोक कम हुन्छ । खाने मन लाग्दैन । यस्तोमा पाकेको दस बीउ सधैं खाने, यसबाट भोक लाग्नेछ र रगत सफा हुनेछ या दस ग्राम नीमको रसमा अदुवा, अजवायन, पुदिना र जीरा पाँच ग्रामको मात्रामा घोटेर पिसेर यी पाँचैमा नुन मिलाएर पिलाउने | यसबाट तपाईंलाई फाइदा हुनेछ ।

पखाला :

आठ निमको गेडा पिसेर आधा चम्चा चिनी मिलाएर चाट्ने । यस प्रकार तीन खुराक सधैं लिएमा पखाला निको हुन्छ । लामो समयसम्म लिएमा पुरानो पखाला पनि निको हुन्छ ।

आउँ परेमा :

यदि दिसासँगै आउँ आउँछ भने निमको हरियो पात धोएर छायाँमा सुकाउने । फेरि पिस्ने । यसको आधा चम्चा बिहान बेलुका खाएपछि दुई पटक चिसो पानीसँग खाने । केही दिनसम्म लिइरहेमा आउँ आउन बन्द हुनेछ ।

कब्जियत :

बीसवटा निमको पत्ता पिसेर एक गिलास पानीमा मिलाउने । बिहान सूर्य उदाउनुभन्दा पहिला यसले कुला गरेर यो सारा पानी पिउने । पाँच मिनेट घुमेर ट्वाइलेट जाने | दिसा सफा आउनेछ । कब्जियत हुनेछैन । निमको प्रकृतिः निमको प्रभाव चिसो दिने खालको हुन्छ । यसको क्रिया तातो र छिटो हुन्छ ।

गर्मी:

नीमको पातको रसमा मिश्री मिलाएर साँझ बिहान पिउनाले गर्मी शान्त हुन्छ । भित्र चिसो रोकिन्छ । गर्मीको मौसममा शरबत पिउनु धेरै लाभदायक छ । गर्मीको मौसममा एक पटक यो उपाय अपनाएर त हेर्नुस् । कलेजोमा गर्मी भएमा सारा शरीर तात्न थाल्छ, कहिलेकाहीं ज्वरो पनि आउँछ । यस्तो हालतमा नीमको बोक्रा, गिलोय (एक प्रकारको बेल), धनियाँ, रातो चन्दन र कुटकी समान मात्रामा लिएर मिश्रण गर्ने | बीस ग्रामको चक्की बनाएर तयार गर्ने । तब गर्मीको ज्वरो यसले तीन खुराकमा भगाइदिनेछ । र तिर्खा लाग्नुको विकार पनि शान्त हुन्छ । रगत चिसो हुन्छ । केवल ३/४ दिन मात्र यस्तो गर्नुस् ।

डण्डीफोर:

यौवन कालमा रगतको तेजपना र गर्मीले अनुहारमा बिमिरा आउँछ । रगतको उम्लाइ शान्त गर्न नीमको रस उपयोगी छ । यदि बिमिरा हराएर दाग छोडेर गएको छ भने नीमको बीउ सिरकामा पिस्ने र दागमा लेप लगाउने | आठ-दस दिनको प्रयोगले दाग मेटिंदै जानेछ र अनुहारमा निखार आउने | जवानीको बिमिराको कारण अनुहार नराम्रो हुन्छ ।

चिलाउने:

चिलाउने समस्या भएमा नीम र मेहन्दीको पात एक साथ रगडेर रस निकाल्ने र २५ ग्राम पिउने । बाँकी बचेको नरिवलको तेलमा तातो बनाएर छान्ने र यो तेल पीडित अङ्गमा मोल्ने अथवा नीमको पञ्चाङ्ग समान मात्रामा लिएर पिस्ने । चार चम्चा सरसिउँको तेलमा यसलाई हल्का तापमा तपाउने | नीम डढेको गन्ध र धुवाँ आएपछि तेल निकालेर छान्ने । शीशीमा भरेर राख्ने । यो तेलको मालिशले पनि चिलाउने जान्छ र छालाको अरू विकार पनि जानेछ । 

दाद :

निमको काचो हाँगाको टुक्रा लिने । यो काठ बाल्ने । बाल्दा यसबाट छेउछाउबाट पानी निस्कनेछ । यो पानी दादमा लगाउने । दाद निको हुनेछ ।

पिलो:

नीमको पत्ता मसिनो पारेर पिस्ने । नुन मिलाएर तीतो तेलमा पकाउने | एक चुट्की पिसेको बेसार मिलाएर पुल्टिस तयार पार्ने । यसलाई कपडामा गाँठोझै बाँधेर गिल्टी आएको र सुनिएको ठाउँमा हल्का सेक्ने । दुई-तीन दिनमा सुनिएको हटेर जान्छ | गिल्टी सुक्न थाल्नेछ । प्रायः सेक्नाले शुरूमा सुनिएको बढेको जस्तो लाग्नेछ, किनकि रक्तसंचार हुनाले सुनिएको ठाउँ फुल्नेछ, तर पछि सुनिएको घट्नेछ ।

लुतो:

यसमा जोडले चिलाउन थाल्छ र नङको कारणले यो रोग फैलन्छ र बढ्दै जान्छ । चालीस दिनसम्म नीमको झोल पिएर हेर्ने । नीमको बोक्रा, मजीठ (रातो डाँठ र जरा हुने एक प्रकारको लहरा), पीपलको बोक्रा, नीमको बोक्रा प्रत्येक दस-दस ग्राम लिएर चक्की बनाउने । र सधैं बिहान बेलुका लिने । छालामा नीमको तेल पनि लगाइरहने । यो बिस्तारै मेटिदै जानेछ ।

भिरिङ्गी (syphillis):

निमको तेल एक चम्चा सधैं पिउने तथा गुप्ताङ्गमा लगाउने । भिरिङ्गी दुई हप्तामा ठीक हुन्छ।

मधुमेह: 

यो रोगले शरीरलाई खोक्रो बनाइदिन्छ । यसमा नीमको बोक्राको झोल उपयोगी मानिएको छ । करेलाको भजियाको नाश्ता र बिना चिनी दूधको सेवन गर्नुपर्छ । केही दिनमा यो समस्या हटेर जानेछ ।

ब्लडप्रेशर:

हाइब्लडप्रेशर भएमा सधैं बिहान नीमको पातको पच्चीस ग्राम रस पिउन । पहिला एक हप्ता लगातार पिउने पछि दई दिन छोडेर पिउने । लो ब्लडप्रेशर छ भने नीमको तेल सेवन गर्ने । नीम छालामा लगाउने । ब्लडप्रेशर भएमा उमालेको सब्जी नुन मिलाएर खाने | अमिलो, खुर्सानी र मसला बार्ने | धेरै शारीरिक या मानसिक श्रम नगर्ने । धैर्यपूर्वक उपचार गर्ने ।

टिटानस: 

टिटानस अथवा धनुषटङ्कारले शरीर धनुष समान बाङ्गो भएर मृत्यु हुन्छ । पिन, आलपिन, चक्कु या अन्य सानो घाउले यस्तो हुनसक्छ । यसै कारण एन्टिसेप्टिक इन्जेक्शन तुरून्त दिइन्छ । तर यदि यस्तो हुनेबित्तिकै पीडित स्थानमा नीमको पातको लेप बाँधिदिने हो भने टिटनसको खतरा हुनेछैन इन्जेक्शन पनि लगाउनु पर्दैन । नीम सबैभन्दा ठूलो एन्टिसेप्टिक शक्ति हो ।

सर्प दंश :

सर्पले टोकेमा निमको पात खानुपर्छ, यसबाट निद्रा लाग्दैन र यसले विष पनि हर्छ ।

माहुरी र बिच्छीले टोकेमा :

निमको पात पिसेर लेप लगाउने । निमको पात चपाउने ।

निद्रा :

निमको मुनि सुत्दा स्वास्थ्य राम्रो हुन्छ ।

कपाल झर्नु :

यदि टाउकोमा ठाउँ-ठाउँमा कपाल झरेर खुल्ला | भएको छ भने सधैं ती ठाउँमा निमको तेलले मालिश गर्ने । दुई तीन । महिना मालिश गरेमा कपाल उम्रनेछ ।

 

Related Articles

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Latest Articles