अकबरे खुर्सानी खेती

खुर्सानीको राजा मानिने अकबरे खुर्सानी अत्यन्तै पिरो र स्वादिलो हुन्छ।  ठाउँ अनुसार यो खुर्सानी विभिन नामले परिचित छ । अकबरे खुर्सानी खासगरी मसला अचार बनाउन उपयोग गरेको पाइन्छ । स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिने यो खुर्सानी व्यवसायिक हिसाबले  प्रचुर सम्भावना बोकेको छ। स्वास्थ्यसम्बन्धी जनचेतना बढे संगै यो  खुर्सानीको माग पनि बढेको देखिन्छ।अकबरे खुर्सानी ग्याष्ट्रिक र अल्सरका रोगीहरुले समेत औषधीको रुपमा प्रयोग गरेको पाईन्छ ।

हावापानी र माटो:  यसको खेती उच्च पहाडदेखि गर्मी हावापानी भएको तराईमा समेत सजिलै खेती गर्न सकिन्छ । यसका लागि साधारणतया १८ देखि ३२ डिग्री सेल्सियस बिचको तापक्रम राम्रो मानिन्छ । पानी नजम्ने चिम्ट्याइलो तथा  दोमट माटो यसको लागि उत्तम मानिन्छ । माटोको पी.एच. भने  ६ देखि ७ भएको उपयुक्त मानिन्छ ।

बिउको मात्रा: ५०-७५  ग्राम प्रति रोपनी । बीउको  साथ साथै पुराना बोटहरू बाट पनि कतिङ लिएर पनि बेर्ना तयार गर्न सकिन्छ । यसको लागि काटछाट गर्दा निस्किएका  हाँगा बिगा हरुमा दुईवटा गाँठा  हुनु पर्दछ ।

नर्सरीमा बेर्ना उमार्ने तरिका: माटोलाई ३–४  पटक खनजोत गरी माटो बुरबुराउँदो बनाउनु पर्दछ। त्यसपछि एकभाग जङ्गलको माटो, एकभाग पाकेको गोबरमल र एकभाग बालुवा चिम्टाईलो माटोमा मिसाई १ मिटर चौडाई र लम्बाई आवश्यकता अनुसार हुनेगरी (वर्षादमा १० ईन्च र हिउँदमा ६ इन्चको उचाई हुने गरी डयाङ्ग बनाउने । यसरी तयार पारिएको ब्याडमा बीउ लाई समान रुपमा छर्कने र माथिबाट माटोले हल्कारुपमा छोप्नुपर्छ । बेमौसमी उत्पादनको लागि बेर्ना तयार गर्दा नर्सरी लाई प्लास्टिकको छानो हाल्नु  उपयुक्त हुन्छ । बीउ रोपेको छ देखि आठ हप्तामा  बेर्ना सार्ने अवस्थाका हुन्छन् ।

जग्गाको तयारी: २ देखि ३ पटक राम्रोसंगसँग खनजोत गरी झारपात केलाएर, डल्ला फुटाएर जग्गा तयार गर्नुपर्छ । चिम्ट्याइलो माटोमा पानी निकासको राम्रो व्यवस्था गर्नुपर्दछ ।  बेमौसमी उत्पादन वर्षा मौसममा गरिने भएकाले वर्षाको पानीबाट जोगाउन र गुणस्तरीय उत्पादनको लागि प्लाष्टिकको छानो हाल्नु उपयुक्त हुन्छ ।

बाली लगाउने समय: 

तराई                                                    साउन-भदौ

पहाड मौसमी उत्पादन                               कार्तिक- फागुन

बेमौसमी उत्पादन                                     असार- साउन

उच्च पहाड                                               फागुन- चैत्र

लगाउने दुरि:

मौसमी उत्पादन ( फागुन-असार ): हार – हारको दुरी ६० से.मी, बोट- बोटको दुरि:३० से.मी (हिउँदमा) र ४५ से.मी (वर्षामा)

 बेमौसमी  उत्पादन (आषाढ- कात्तिक): हार – हारको दुरी ८० से.मी, बोट- बोटको दुरि ६० से.मी

 मलखादको मात्रा:  प्रति बोट कम्पोष्ट १ केजी,  डि.ए.पी. १० ग्राम,  पोटास ५ ग्राम, युरिया १० ग्राम

सिंचाई:  हिउँदमा १०-१५ दिनमा र गर्मीमा ७-१० दिनको फरक वा जमिनको अवस्था हेरी आवश्यक मात्रामा सिंचाई गर्नुपर्दछ |

रोग किराको  व्यवस्थापन: डढुवा/ढुसीबाट हुने रोग, एन्थ्राक्नोज (कोत्रेरोग), मोज्याक भाईरस रोग । स्वास्थ्य बीउ मात्र प्रयोग गर्ने । रोग लागेका बोटहरु हटाउने, जलाउने खेत सफा सुग्घर राख्ने । डढुवा रोगको प्रकोप बढी देखिएमा डाईथेन ४५, २–३ ग्राम प्रतिलिटर पानीमा मिसाई छर्कनु पर्दछ ।

फेद कटुवा, थ्रिप्स कीरा जस्ता समस्या आएमा रोकथामका  लागि मालाथियन प्रतिलिटर पानीमा राखेर छर्न सकिन्छ । खेतबारीमा सरसफाईको विशेष ध्यान दिनाले किराको प्रकोप कम गर्न सकिन्छ ।

उत्पादन: अकबरेको हकमा प्रति रोपनी ५००  देखि ८०० कि.ग्रा.उत्पादन हुन्छ ।

Related Articles

Duckweed as a feed supplement

Duckweed as a feed supplement Duckweed is a native, free-floating plant that can be seen on the surface, and is a bright, vibrant green. It...

Croton Petra: Every thing you need to know!!

Croton Petra: Every thing you need to know! Croton petra also known as the Golden Petra is a popular indoor plant with bright burst of...

Principles of hay making using tropical grasses and legumes

Principles of haymaking using tropical grasses and legumes Hay Hay is a very popular form of forage preservation that provides an important source of animal...

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Latest Articles

Duckweed as a feed supplement

Duckweed as a feed supplement Duckweed is a native, free-floating plant that can be seen on the surface, and is a bright, vibrant green. It...

Croton Petra: Every thing you need to know!!

Croton Petra: Every thing you need to know! Croton petra also known as the Golden Petra is a popular indoor plant with bright burst of...

Principles of hay making using tropical grasses and legumes

Principles of haymaking using tropical grasses and legumes Hay Hay is a very popular form of forage preservation that provides an important source of animal...

Teosinte and its cultivation practices

Teosinte and its cultivation practices INTRODUCTION The common name of Teosinte is Makaichari and botanical name is Euchlaena Mexicana. It is an excellent multi-cut fodder and...

गोलभेँडा फलको गवारो (Helicoverpa armigera)

गोलभेँडा फलको गवारो (Helicoverpa armigera) परिचय गोलभेँडा फलको गवारोले कपास चना अरहर लगायत थुप्रै बालीमा आक्रमण गर्दछ।यो कीराले गोलभेँडाको उत्पादन र गुण्स्तरमा ६०% सम्म नोक्शानी गर्दछ।यस...
en English
X